{"id":27,"date":"2026-02-13T15:21:00","date_gmt":"2026-02-13T14:21:00","guid":{"rendered":"https:\/\/mbnp.fastllama.pl\/?page_id=27"},"modified":"2026-03-19T09:46:46","modified_gmt":"2026-03-19T08:46:46","slug":"historia-kosciola-i-parafii","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mbnp.fastllama.pl\/?page_id=27","title":{"rendered":"Historia ko\u015bcio\u0142a i parafii"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"27\" class=\"elementor elementor-27\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-74ab61e e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"74ab61e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4b53800 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"4b53800\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-76b49fa e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"76b49fa\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-35bb614 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"35bb614\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Historia Parafii i ko\u015bcio\u0142a<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-441406f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"441406f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h5 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Przybycie Redemptoryst\u00f3w do Krakowa<\/h5>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-aec0322 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"aec0322\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Wed\u0142ug relacji o. \u0141ubie\u0144skiego to w\u0142a\u015bciwie kard. Jan Puzyna zasugerowa\u0142, by redemptory\u015bci za\u0142o\u017cyli plac\u00f3wk\u0119 w diecezji krakowskiej. Jak zawsze przy takich fundacjach du\u017c\u0105 rol\u0119 gra czas oraz pomoc \u017cyczliwych ludzi. Takich redemptory\u015bci napotkali w Krakowie. To nie tylko kard. Puzyna, ale te\u017c bp Anatol Nowak oraz \u00f3wczesny proboszcz Podg\u00f3rza, ks. Antoni Gruszecki.<br \/>Pierwsza oficjalna rozmowa odby\u0142a si\u0119 18 stycznia 1900 roku. Kolejne kroki, ju\u017c konkretne podj\u0119to w pa\u017adzierniku tego\u017c roku. Po obejrzeniu r\u00f3\u017cnych mo\u017cliwych lokalizacji wyb\u00f3r pad\u0142 na Podg\u00f3rze. Dnia 6 grudnia 1900 Rada Miasta zgodzi\u0142a si\u0119 odsprzeda\u0107 parcel\u0119 na Krzemionkach wraz ze starym domem na s\u0105siedniej parceli, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 pierwszym klasztorem. Decyzj\u0119 t\u0119 zatwierdzi\u0142a Rada Powiatowa w Wieliczce. Mo\u017cna by\u0142o przyst\u0105pi\u0107 do kolejnych krok\u00f3w. Niestety, na przeszkodzie stan\u0119\u0142y problemy finansowe. Ostatecznie kamie\u0144 w\u0119gielny po\u015bwi\u0119ci\u0142 kard. Puzyna 21 wrze\u015bnia 1902 i budowa klasztoru ruszy\u0142a. Natomiast 17 lipca 1903 decyzj\u0105 genera\u0142a Zgromadzenia klasztor krakowski sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 wizytatora (wiceprowincja\u0142), a faktyczn\u0105 dat\u0105 przybycia redemptoryst\u00f3w do Krakowa jest dzie\u0144 30 lipca 1903. Tak to zapisa\u0142 o. \u0141ubie\u0144ski, kt\u00f3ry te\u017c zosta\u0142 przeniesiony z Mo\u015bcisk do Krakowa.<br \/>2 sierpnia 1903 nast\u0105pi\u0142o po\u015bwi\u0119cenie kaplicy i uroczy\u015bcie wprowadzono obraz MBNP.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-eee0185 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"eee0185\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f7eb16d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"f7eb16d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-361c9a2 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"361c9a2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"713\" src=\"https:\/\/mbnp.fastllama.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/kosciol-1024x713.jpeg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-8737\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/mbnp.fastllama.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/kosciol-1024x713.jpeg 1024w, https:\/\/mbnp.fastllama.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/kosciol-300x209.jpeg 300w, https:\/\/mbnp.fastllama.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/kosciol-768x534.jpeg 768w, https:\/\/mbnp.fastllama.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/kosciol-1536x1069.jpeg 1536w, https:\/\/mbnp.fastllama.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/kosciol.jpeg 1920w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c26d047 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c26d047\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Zdj\u0119cie ko\u015bcio\u0142a Autorstwa Zygmunt Put Zetpe0202 &#8211; Praca w\u0142asna, CC BY-SA 4.0, https:\/\/commons.wikimedia.org\/w\/index.php?curid=14942589<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d87e5d4 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d87e5d4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4a7a2b7 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4a7a2b7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h5 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/h5>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f995408 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"f995408\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Po wybudowaniu klasztoru i wprowadzeniu do tymczasowej kaplicy obrazu MBNP redemptory\u015bci zacz\u0119li my\u015ble\u0107 o budowie ko\u015bcio\u0142a. Budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a rozpocz\u0119to w 1904, ale kamie\u0144 w\u0119gielny po\u015bwi\u0119cono15 kwietnia 1905 roku. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zaprojektowany przez Jana Sas-Zubrzyckiego jest zbudowany na planie krzy\u017ca, tr\u00f3jnawowy, a nawa g\u0142\u00f3wna jest zamkni\u0119ta pi\u0119ciobocznym prezbiterium. Konsekracji ko\u015bcio\u0142a, praktycznie w stanie surowym dokona\u0142 bp Anatol Nowak 8 wrze\u015bnia 1906.<br \/>Wyposa\u017cenie ko\u015bcio\u0142a powstawa\u0142o stopniowo, w miar\u0119 posiadanych \u015brodk\u00f3w. Niemniej nie szcz\u0119dzono pieni\u0119dzy, by wszystko by\u0142o zrobione jak najlepiej i najpi\u0119kniej. Pomog\u0142y w tym kontakty z redemptorystami w Niemczech oraz Austrii. W o\u0142tarzu krytym baldachimem centralne miejsce zajmuje obraz MBNP. P\u0142askorze\u017aby umieszczone obok obrazu przedstawiaj\u0105 sceny z \u017cycia Matki Bo\u017cej, tajemnice radosne r\u00f3\u017ca\u0144ca.<br \/>Wiele sprz\u0119t\u00f3w z drewna, m. in. \u0142awki do ko\u015bcio\u0142a wykonali w klasztornej stolarni bracia zakonni Beno W\u0142adys\u0142aw \u015amigielski (1868-1940) oraz W\u0142adys\u0142aw Andrzej Rygus (1881-1955).<br \/>Jak wszystko w Polsce w tamtym czasie zwi\u0105zane by\u0142o z nieszcz\u0119\u015bciem wojny. Najpierw pierwszej, a potem drugiej \u015bwiatowej. Konieczne naprawy i usprawnienia czyniono sukcesywnie: witra\u017ce, polichromia, ogrzewanie, nag\u0142o\u015bnienie. W latach 70-tych ubieg\u0142ego wieku przebudowano prezbiterium dostosowuj\u0105c do liturgii posoborowej. R\u00f3wnie\u017c wtedy wymieniono wi\u0119\u017ab\u0119 dachow\u0105 oraz pokryto ko\u015bci\u00f3\u0142 blach\u0105 miedzian\u0105. W styczniu 1980 roku na wie\u017cy zawis\u0142y dzwony: \u201eMaryja\u201d, \u201eJ\u00f3zef\u201d i \u201eStanis\u0142aw\u201d.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fc564c8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"fc564c8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c070fea elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c070fea\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h5><strong>Duszpasterstwo przy ko\u015bciele MBNP \u2013 pocz\u0105tki<\/strong><\/h5><p>Od pocz\u0105tku dzia\u0142alno\u015bci na Podg\u00f3rzu redemptory\u015bci opr\u00f3cz dzia\u0142alno\u015bci \u015bci\u015ble misyjno \u2013 rekolekcyjnej otoczyli opiek\u0105 duszpastersk\u0105 tak\u017ce wiernych przybywaj\u0105cych do ko\u015bcio\u0142a. Wielu wiernych przyci\u0105ga\u0142 obraz Matki Bo\u017cej Nieustaj\u0105cej Pomocy, wierna kopia ikony z rzymskiego ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Alfonsa. Histori\u0119 Obrazu i wiele innych informacji z nim zwi\u0105zanych mo\u017cna znale\u017a\u0107. <a href=\"https:\/\/www.redemptor.pl\/kult-matki-bozej-nieustajacej-pomocy\/\">(TU)<\/a><br \/>Przez niemal 70 lat redemptory\u015bci prowadzili zwyczajne duszpasterstwo, ale nie by\u0142a to parafia. Dlatego niekt\u00f3re formy dzia\u0142alno\u015bci musia\u0142y by\u0107 uzgadniane z proboszczem parafii \u015bw. J\u00f3zefa. Nie by\u0142o z tym problem\u00f3w, czego dowodzi historia.<br \/>Ju\u017c w 1910 na pro\u015bb\u0119 bpa Anatola Nowaka redemptory\u015bci, a konkretnie o. J\u00f3zef Palewski (1867-1944) podj\u0105\u0142 katechez\u0119 w szkole w Ludwinowie. Po II wojnie \u015bwiatowej, zw\u0142aszcza po usuni\u0119ciu religii ze szk\u00f3\u0142 pojawi\u0142a si\u0119 potrzeba podj\u0119cia katechezy. I tak od 1952 roku redemptory\u015bci katechizowali i katechizuj\u0105 czy to przy klasztorze, czy w szko\u0142ach.<\/p><p>Przyk\u0142adem \u017cywotno\u015bci przyklasztornego \u017cycia religijnego mo\u017ce by\u0107 powstanie w 1962 roku duszpasterstwa akademickiego. U jego pocz\u0105tk\u00f3w sta\u0142 o. Emil Stanula (1935-1999), kt\u00f3ry sam by\u0142 studentem filologii klasycznej na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. W listopadzie 1961 zorganizowa\u0142 dni skupienia dla student\u00f3w, swoich koleg\u00f3w i kole\u017canek. Jednostkowa wydawa\u0142oby si\u0119 akcja zaowocowa\u0142a systematycznymi spotkaniami formacyjnymi. To duszpasterstwo trwa do dzi\u015b, cho\u0107 z pewno\u015bci\u0105 zmieni\u0142y si\u0119 warunki i uczestnictwo m\u0142odzie\u017cy akademickiej nie mo\u017ce w pe\u0142ni satysfakcjonowa\u0107.<\/p><p>R\u00f3wnie pi\u0119knie rozwija\u0142o si\u0119 nabo\u017ce\u0144stwo Nieustannej Nowenny, za\u0142o\u017cone 24 wrze\u015bnia 1952. Jest ono odprawianie do dzi\u015b w ka\u017cd\u0105 \u015brod\u0119. W 2002 roku uroczy\u015bcie \u015bwi\u0119towano 50-lecie za\u0142o\u017cenia Nowenny. Mszy \u015bw. Przewodniczy\u0142 kard. Franciszek Macharski (1927-2016). Ca\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a transmitowana przez Radio Maryja.<\/p><p>Zapocz\u0105tkowany w Polsce przez ks. Franciszka Blachnickiego Ruch \u015awiat\u0142o \u017bycie szybko zosta\u0142 wszczepiony do tutejszego duszpasterstwa. Znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 propagowaniu R\u015a\u017b w latach 70-tych odegra\u0142 o. Jan Mikrut (1942-2013). Do\u015bwiadczaj\u0105c w ci\u0105gu lat zar\u00f3wno obfito\u015bci jak i posuchy trwa do dzi\u015b, kszta\u0142tuj\u0105c \u201enowego cz\u0142owieka\u201d.<\/p><h5><strong>Samodzielne duszpasterstwo<\/strong><\/h5><p>Nadszed\u0142 rok 1972. Wtedy to dekretem z 27 sierpnia \u00f3wczesny metropolita krakowski kard. Karol Wojty\u0142a ustanowi\u0142 \u201esamodzielne duszpasterstwo przy ko\u015bciele redemptoryst\u00f3w\u201d. Je\u015bli kogo\u015b dziwi, \u017ce nie stworzono od razu parafii, to trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce s\u0105 to czasy PRL-u, gdzie Ko\u015bcio\u0142owi na r\u00f3\u017cne sposoby utrudniano prac\u0119 duszpastersk\u0105. Jednym ze sposob\u00f3w by\u0142 brak zgody na budowanie nowych ko\u015bcio\u0142\u00f3w b\u0105d\u017a te\u017c tworzenie nowych parafii. To w\u0142a\u015bnie dotkn\u0119\u0142o mieszka\u0144c\u00f3w Podg\u00f3rza i okolic. Powstawa\u0142y nowe osiedla, ale nie by\u0142o zgody w\u0142adz na budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a. Ko\u015bci\u00f3\u0142 i wiernych redemptory\u015bci mieli od dawna, ale parafii mie\u0107 nie mogli. Sam biskup musia\u0142 t\u0142umaczy\u0107 swoj\u0105 decyzj\u0119 w Wydziale ds. Wyzna\u0144 przy Prezydium Rady Narodowej w Krakowie. Wyja\u015bnia\u0142, \u017ce dokona\u0142o si\u0119 to bez naruszenia prawa, bo nie utworzono nowej parafii, nie przekszta\u0142cono tak\u017ce granic istniej\u0105cej. Tak by\u0142o w \u015bwietle prawa pa\u0144stwowego. Bo w \u015bwietle prawa ko\u015bcielnego sta\u0142o si\u0119 wi\u0119cej. Od tego momentu redemptory\u015bci mogli ju\u017c prowadzi\u0107 ksi\u0119gi parafialne. Administratorem utworzonego samodzielnego duszpasterstwa zosta\u0142 o. Andrzej R\u0119bacz (1936-2011).<\/p><h5><strong>Parafia<\/strong><\/h5><p>Taki stan trwa\u0142 a\u017c do roku 1983. Wtedy to kard. Franciszek Macharski stosownym dekretem z dnia 19 marca przekszta\u0142ci\u0142 tymczasowe duszpasterstwo w pe\u0142noprawn\u0105 parafi\u0119. Dekret wchodzi\u0142 w \u017cycie z dniem 1 kwietnia 1983. Pierwszym proboszczem zosta\u0142 o. Jan Noga (1939-2021), kt\u00f3ry od 1975 r. by\u0142 administratorem.<br \/>W 1990 proboszczem zosta\u0142 o. Micha\u0142 Reinke, kt\u00f3ry w 1994 r. doprowadzi\u0142 do koronacji ikony MBNP. By\u0142o to wielkie wydarzenie dla mieszka\u0144c\u00f3w Podg\u00f3rza, a nie tylko samej parafii. Dlatego te\u017c koronacja odby\u0142a si\u0119 w niedziel\u0119, 26 czerwca, na Rynku Podg\u00f3rskim. Dokona\u0142 jej kard. Franciszek Macharski.<\/p><p>Wielkim wsparciem dzia\u0142alno\u015bci duszpasterskiej by\u0142o przeniesienie we wrze\u015bniu 1990 r. cz\u0119\u015bci Seminarium z Tuchowa. Poniewa\u017c powo\u0142a\u0144 by\u0142o du\u017co, klasztor w Tuchowie sta\u0142 si\u0119 za ciasny. St\u0105d decyzja prze\u0142o\u017conych, by dwa pierwsze lata studi\u00f3w, tzw. Postulat odbywa\u0142 si\u0119 w Krakowie. Klerycy w\u0142\u0105czali si\u0119 w \u017cycie parafii, anga\u017cowali si\u0119 w duszpasterstwo dzieci i m\u0142odzie\u017cy, pomoc w rekolekcjach itp.<\/p><p>Na r\u00f3\u017cnych etapach dzia\u0142alno\u015bci parafii wydawano biuletyny parafialne. Cz\u0119sto jednak kwestie ekonomiczne sprawia\u0142y, \u017ce ten spos\u00f3b komunikowania si\u0119 z wiernymi upada\u0142, albo zmienia\u0142 form\u0119 b\u0105d\u017a szat\u0119 graficzn\u0105.<\/p><h5><strong>Sanktuarium<\/strong><\/h5><p>Znacz\u0105cym wydarzeniem by\u0142o formalne ustanowienie naszego ko\u015bcio\u0142a diecezjalnym Sanktuarium Matki Bo\u017cej Nieustaj\u0105cej Pomocy Krak\u00f3w-Podg\u00f3rze. Dokona\u0142 tego kard. Stanis\u0142aw Dziwisz dekretem z dnia 10 listopada 2009. Sta\u0142o si\u0119 to na pro\u015bb\u0119 \u00f3wczesnego proboszcza i prze\u0142o\u017conego wsp\u00f3lnoty o. Andrzeja Kuk\u0142y. Od tego momentu ka\u017cdorazowy proboszcz zostaje r\u00f3wnie\u017c kustoszem sanktuarium.<br \/>Wcze\u015bniej pos\u0142ugiwano si\u0119 okre\u015bleniem \u201esanktuarium\u201d i nawet przy okazji koronacji \u00f3wczesny proboszcz sk\u0142ada\u0142 \u015blubowanie jako \u201epierwszy kustosz\u201d. Na pewno mia\u0142 on swoj\u0105 warto\u015b\u0107, ale by\u0142 to bardziej akt pobo\u017cno\u015bciowy ni\u017c formalny.<\/p><h5><strong>Dotychczasowo odpowiedzialni za duszpasterstwo od momentu powo\u0142ania samodzielnej jednostki:<\/strong><\/h5><p><strong>Administratorzy<\/strong><br \/>o. Andrzej R\u0119bacz (1972-1975)<br \/>o. Jan Noga (1975-1983)<\/p><p><strong>Proboszczowie<\/strong><br \/>o. Jan Noga (1983-1984)<br \/>o. Eugeniusz Karpiel (1984-1987)<br \/>o. Kazimierz Bojdo (1987-1990)<br \/>o. Micha\u0142 Reinke (1990-2002)<br \/>o. Piotr Ko\u017alak (2002-2006)<br \/>o. Tomasz Sadowski (2006-2008)<br \/>Proboszczowie\/kustosze<br \/>o. Andrzej Kuk\u0142a (2008-2015)<br \/>o. Ireneusz Byczkiewicz (2015-2023)<br \/>o. Bogus\u0142aw Augustowski od 2023<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4c9916d elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"4c9916d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia Parafii i ko\u015bcio\u0142a Przybycie Redemptoryst\u00f3w do Krakowa Wed\u0142ug relacji o. \u0141ubie\u0144skiego to w\u0142a\u015bciwie kard. Jan Puzyna zasugerowa\u0142, by redemptory\u015bci za\u0142o\u017cyli plac\u00f3wk\u0119 w diecezji krakowskiej. Jak zawsze przy takich fundacjach du\u017c\u0105 rol\u0119 gra czas oraz pomoc \u017cyczliwych ludzi. Takich redemptory\u015bci napotkali w Krakowie. To nie tylko kard. Puzyna, ale te\u017c bp Anatol Nowak oraz \u00f3wczesny [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":8,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-27","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mbnp.fastllama.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/27","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mbnp.fastllama.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mbnp.fastllama.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mbnp.fastllama.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mbnp.fastllama.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/mbnp.fastllama.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/27\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8757,"href":"https:\/\/mbnp.fastllama.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/27\/revisions\/8757"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mbnp.fastllama.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mbnp.fastllama.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}